Make your own free website on Tripod.com

FOCUS - De geschiedenis van een unieke band - door Irene english.gif (256 bytes) translation


Thijs van Leer is vanaf zijn jeugd vertrouwd gemaakt met vooral klassieke muziek. Daarnaast is hij een verwoed jazzliefhebber. Pas in 1967 raakt Thijs geïnteresseerd in popmuziek. Hij breekt z'n studie kunstgeschiedenis af als hij als vocalist, pianist en fluitist bij het gezelschap van Ramses Shaffy optreedt. Het is Ramses, die Thijs "het vak" leert, stimuleert en hem zegt dat hij muziek moet gaan maken. Thijs richt in het najaar van 1969 een trio op met drummer Hans Cleuver en basgitarist Martijn Dresden. Ze begeleiden o.a. Liesbeth List en Ramses. Het trio vraagt zoveel aandacht dat Thijs z'n studie aan het conservatorium beëindigt. Martijn benadert Hubert Terheggen van de uitgeverij Radio Tele Music, die wat in Thijs z'n composities ziet. Hij wil een plaat maken en spreekt over internationaal uitbrengen. Tijdens één van de repetities in het Amsterdamse Shaffy Theater komt gitaarvirtuoos Jan Akkerman, die voorheen in het Friendship Sextet, Johnny and his Cellar Rockers en de Hunters speelde en op dat moment met de groep Brainbox furore maakt, binnenstappen en speelt mee. Als gevolg hiervan wordt Jan door John van Setten, de manager van Brainbox, ontslagen en sluit zich bij het trio aan. Het viertal speelt in januari 1970 in de Nederlandse versie van de musical "Hair" als kern van het uit negen man bestaande orkest. Op de Nederlandse Hair elpee zijn Van Leer, Cleuver, Dresden en Akkerman voor het eerst samen te horen. Na de voorstellingen van Hair ontstaat de naam van het nieuwe groepje: FOCUS.


De eerste optredens vinden plaats in Amsterdamse clubs. En overal zijn de jongeren laaiend enthousiast. Al drie maanden na de oprichting nemen ze "Focus plays Focus" op, Een eerste probeersel met voornamelijk zangnummers en korte solo's. Alleen het pretentieuze "Anonymus", dat later op bijzonder fraaie wijze wordt uitgewerkt, springt eruit. De hoes ziet er slecht uit. Het product is technisch van inferieure kwaliteit en er worden er maar achtduizend verkocht. Omdat Focus inmiddels sterk aan populariteit wint, beleeft deze "matige" elpee een voortreffelijke heruitgave: "In and out of Focus" opgenomen in Londen. Mike Vernon, voormalig producer van Fleetwood Mac en John Mayall, is de artistieke leider van deze langspeler, die niet meer representatief genoemd kan worden voor wat de groep op dat moment doet, maar Focus heeft een hit nodig. "House of the King" wordt een enorme voltreffer, die wekenlang hoog in de vaderlandse toptien staat. Dan verlaat Martijn Dresden Focus en maakt plaats voor Cyriel Havermans, die uit de groep Big Wheel komt. Pierre van der Linden, afkomstig uit Brainbox, vervangt Hans Cleuver. Jan en Pierre, die voorheen al samen in groepen als de Cellar Rockers en Brainbox speelden, vormen een uniek ritmisch duo. Focus ontwikkelt een eigen muzikale stijl: een synthese van pop, klassiek, jazz en rock.


In de zomer van 1971 vindt in Nederland de grote doorbraak plaats. "Hocus Pocus" wordt een gigantische hit. De tweede elpee "Focus II" buiten Nederland als "Moving Waves" uitgebracht, verschijnt bijna een jaar na de inmiddels met een Edison onderscheiden voorganger. Als onderdeel van "Eruption" dat de hele B-kant omvat, komt "Tommy" voor, dat later op verzamelalbums in een singleversie verschijnt. Ook het gelijknamige titelstuk staat op deze plaat, die wederom door Mike Vernon geproduceerd, tot de allerbeste vaderlandse popelpees gerekend kan worden. Focus staat op eenzame hoogte en hoort tot de crème de la crème van het Hollandse popwezen. Zelfs goede bands als Kayak, Supersister, Alquin, Golden Earring en Earth & Fire vormen geen "concurrentie". Ook debet aan het groeiende succes van de groep is manager Yde de Jong. Na een groot aantal concerten, festival optredens en tv-specials in en buiten Nederland reist Focus af naar Engeland. Als eerste Europese groep breekt Focus de ongeschreven wet dat 'het onmogelijk is voor een continentale groep in Engeland succes te hebben. Twee elpees en twee singles staan binnen twee weken een geruime tijd bovenaan in de Engelse hitlijsten. Een gerenommeerd Engels popblad schrijft: de muziek van Focus bruist van vitaliteit, zit vol verfrissende variaties, getuigt van uitstekende harmonie en bevat een grote dosis humor. Binnen een half jaar ligt Engeland aan de voeten van Focus. Hoge ogen gooit de groep met de hitsingle "Sylvia"


Als Cyriel Havermans Focus verlaat om als soloartiest zijn carrière te vervolgen, neemt Bert Ruiter, die o.a. deel uitmaakte van Full House en de begeleidingsgroep van Herman van Veen, eind september 1971 zijn plaats in. Kort na elkaar verschijnen twee dubbelalbums "Moving Waves" met het repertoire van de eerste twee elpees en "Focus 3", die een topverkoop beleeft, komt in de elpee top tien van Veronica binnen op 4, daarna nummer 1. Uitschieter "Anonymus 2" vreet meer dan veertig minuten poly-vinyl. Met het oog op de ontluikende Engelse (en Amerikaanse) markt staan "Sylvia" en "House of the King" er ook op. Met name "Focus 3" ademt de sfeer van hun live optredens. Focus klinkt op het podium vrijwel identiek aan hun platen. Focus is echter ook een voortdurend muzikaal gevecht. Tussen Jan en Thijs bestaat een onophoudelijke muzikale rivaliteit, niet alleen binnen de groep. Van Leer brengt zijn eerste soloplaat uit. "Introspection" wordt de meest verkochte plaat van Nederland. En dit album krijgt nog meer opvolgers. Akkerman is een veel gevraagde gastvedette op tal van platen van andere artiesten en brengt eveneens een aantal soloalbums uit ("Profile" en "Tabernakel"). Focus wordt in Engeland uitgeroepen tot "brightest hope" voor de toekomst! De vier muzikale fenomenen krijgen legio eervolle onderscheidingen en komen bij populariteitsverkiezingen in de grote muziekbladen van Nederland en daarbuiten als nummer één uit de bus of staan ais "beste buitenlandse groep" genoteerd.


In het najaar van 1972 toert Focus opnieuw en zeer succesvol door Engeland, wat als springplank dient voor de oversteek naar Amerika. Jan Akkerman wordt door het Engelse blad Melody Maker uitgroepen tot "beste guitarist". In de toonaangevende Amerikaanse muziekbladen krijgt Focus opvallend veel aandacht. De recensenten spreken over een "geheel nieuw geluid". De tournee door de Verenigde Staten in maart 1973 is als een ware triomftocht en wordt door het overweldigende succes verlengd. "Moving Waves" en "Focus 3" brengen het binnen de kortste keren tot goud. Het speciaal op single opnieuw opgenomen "Hocus Pocus" staat wekenlang in de top tien van de Amerikaanse hitparade. De "Dutch Masters of Music" zoals de pers Focus noemt, maken een paar maanden later een uitgebreidere tournee, die enige tientallen openlucht concerten omvat. Geruchten als zou Focus onder wereldcontract komen bij CBS, die de formatie enkele miljoenen guldens biedt, worden snel ontzenuwd als Focus op een eveneens zeer aantrekkelijk aanbod van EMI ingaat. Tijdens de voorbereidingen voor de derde tournee door Amerika kondigt Pierre z'n vertrek bij Focus aan. Hij kan zich niet langer verenigen met de veranderde stijl van Focus. De Engelse drummer Colin Allen, die eerder in Stone The Crows en bij John Mayall speelde, gaat in oktober 1973 mee naar Amerika.


Kort na Pierre's vertrek brengt Bovema een in het Londense theater The Rainbow opgenomen live-elpee uit, waarop Focus (met Pierre) op sublieme wijze een groot aantal nummers van de afgelopen jaren in nieuwe jasjes heeft gestoken. Wederom bewijst Focus z'n wereldklasse en z'n platenverkoop haalt onwaarschijnlijke cijfers. Alle tot nu toe verschenen elpees scoren goud. Dat Focus met "Hamburger Concerto" in maart 1974, een meer funky richting inslaat maakt duidelijk dat ze weten wat te doen om hun status van internationale supergroep niet te laten aantasten. Echter, deze elpee, waarop behalve het titelstuk ook "Harem Scarem" en "Birth" staan, slaagt er niet in de successen van de vorige albums te evenaren. Voortdurende spanningen leiden tot het opstappen van Colin Allen. De eind 1975 grotendeels in Los Angeles opgenomen elpee "Mother Focus" waarop naast het gelijknamige titelnummer ook "Focus IV" staat, wordt vol gedrumd door de Amerikaanse sessiedrummer David Kemper, met uitzondering van "No Hang Ups", dat in de Brusselse Morgan Studio's is opgenomen en waarop Colin Allen meedrumt. Als de plaats van de drummer Focus voor problemen zet valt Pierre van der Linden weer in. Zijn rentree komt net na een mislukt muzikaal avontuur met de groep Trace en hij gaat met Focus mee op tournee naar Japan, Australië en de Scandinavische landen. Focus brengt nog een keer z'n toehoorders in extase, maar de hoogtijdagen van weleer zijn voorbij.


Het ontbreekt de groep aan inspiratie en kanjers van komposities blijven uit. Begin 1976 komt het verzamelalbum "Masters of Rock" uit. Pierre van der Linden vertrekt andermaal uit de groep en als gevolg van de te hoog opgelopen spanningen keert Jan Akkerman Focus ook de rug toe. De Amerikaanse slagwerker David Kemper en het Belgische snarenwonder Philip Catherine nemen de opengevallen plaatsen in. De muzikale verwerking is een zware bevalling. De Focusfans reageren minder positief op de danig veranderde bezetting van de groep. Tijdens een tournee door Engeland worden in vloeiende stijl nieuwe nummers gespeeld, waarbij Focus tot een zeer hoog peil op het gebied van de internationale jazz-rock reikt. In oktober 1976 komt "Ship of Memories" uit en bevat opnamen (met Van Leer, Cleuver, Dresden, Akkerman en Ruiter), die toen der tijd werden afgekeurd voor de eerste 3 Focus platen. Een jaar later brengt Bovema "Focus Con Proby" uit, waarop Philip Catherine, gitarist Eef Alberts, drummer Steve Smith en zanger P.J. Proby in o.a. "Sneezing Bull" "Wingless" en "Brother" musiceren. De elpee wordt geen succes. Focus' laatste optreden vindt plaats in het Zeeuwse Terneuzen, de groep bestaat dan uit Thijs van Leer, Eef Alberts, Richard James (drums) en Bert Ruiter.


In 1985 brengen Jan Akkerman en Thijs van Leer samen onder de naam "Focus" nog een gelijknamige elpee uit, waarop o.a. "Russian roulette", "King Kong" en "Beethoven's Revenge" staan en een cd met langere versies van sommige nummers. Ook doen ze enkele optredens samen. De plaat wordt echter geen succes en het duo gaat weer uit elkaar.


In 1990 komt Focus nog eenmaal bijeen in de meest succesvolle bezetting: Bert Ruiter op bas, Pierre van der Linden op drums, Jan Akkerman op gitaar en Thijs van Leer op orgel en fluit. Er wordt een fantastisch live optreden verzorgd in het tv programma "Goud van Oud" van Veronica. De stukken die gespeeld worden zijn: "Focus 3", "Focus II". "House of the King", "Sylvia", "Tommy" en "Hocus Pocus".


In 1993 treden Akkerman en Van Leer voor de laatste keer samen op tijdens het Northsea Jazz Festival. Zowel Focus stukken als solo materiaal van Jan passeren de revue.


Jan Akkerman en Pierre van der Linden, vrienden voor het leven, komen elkaar nog regelmatig tegen en speelden o.a. tijdens de Bluesroute in '95 samen.

Vanaf '96 toert Jan met de Jan Akkerman Band door Nederland, de band bestaat behalve Jan verder uit: Nico Brandsen (orgel), Ton Dijkman (drums) en Manuel Hugas (bas). Een live optreden van de band (met enkele oude Focus stukken) is te horen op de "10,000 Clowns on a rainy day" cd van Jan Akkerman.


In 1998 doet Thijs van Leer nog een poging om Focus te laten herleven, samen met twee andere "golden oldies" Hans Cleuver en Bert Ruiter. Op gitaar wordt het "wonderkind" Menno Gootjes aangetrokken. Al snel blijkt dat dit Focus geen lang leven beschoren is, nog voor de theatertour begint ligt de band alweer uit elkaar door problemen tussen Thijs en Bert over het tijdstip waarop de cd met nummers als "Focus VII" en "Hurkey Turkey" moet worden uitgebracht.


Terug.jpg (2959 bytes)

© FFA Design